پرواز اندیشه

ایران در پاسخ به تحریمهای غرب چگونه امپراطوری نظام سلطه را به چالش کشید
نویسنده : حسین ابراهیمی - ساعت ٧:٥٤ ‎ق.ظ روز ٩ اسفند ۱۳٩٠
 

برخی گزارش ها نشان می دهد از حدود 3 ماه قبل که دور جدید چالش میان ایران و امریکا آغاز شد، ایران راهبردی را در دستور کار قرار داده است که هدف اصلی آن پاسخ دهی به همه تهدیدها و فشارای غرب از طریق افزایش قیمت نفت بوده است.

از 3 ماه پیش به این سو، زمانی که مشخص شد آمریکایی ها تصمیم گرفته اند ایران را در مرحله حساس فعلی متوقف کنند این بحث به طور جدی در برخی محافل مطرح شد که موثرترین راه برای پاسخ دهی به این فشارها چیست؟

همچنانکه که رفتار ایران در طول 3 ماه گذشته نشان می دهد، ایران یک بسته پاسخ، شامل طیفی از اقدامات سیاسی، اقتصادی، نظامی و اطلاعاتی به این فشارها را تدارک دید که مواردی همچون نشاندن پهپاد آمریکایی، شکایت از مقام های آمریکایی، برگزاری مانورهای پی در پی نظامی و ... نمونه هایی از آن بوده است.

اما به عقیده برخی منابع مطلع، در سطوح سیاستگذاری ایران از ایتدا این بحث وجود داشته است که یکی از موثرترین پاسخ ها به بسته فشار غرب »به وجود آوردن شرایطی است که در آن قیمت نفت مستمرا افزایش پیدا کند».

این سیاست خصوصا از این رو دارای اهمیت بوده است که راهبرد تحریمی اوباما علیه ایران اساسا بر این مبنا استوار شده که تحریم ها باید به نحو تدریجی و به گونه ای اعمال شود که حداقل تاثیر را بر قیمت جهانی نفت داشته باشد.

کارشناسان می گویند ایران برای اجرای این راهبرد از 4 ابزار کلیدی استفاده کرد:
1- افزایش تنش لفظی با غرب به این معنا که رادیکال شدن لحن دو طرف نسبت به یکدیگر بی آنکه در عمل هیچ اقدامی صورت بگیرد هر روز بر قیمت نفت اضافه کرد.
2- انجام مانورهای نظامی در خلیج فارس و دریای عمان
3- تهدید جدی به بستن تنگه هرمز و تمرین عملی این موضوع
4- کاهش عرضه از طریق قطع ناگهانی صادرات نفت به دو کشور اروپایی و ارائه ضرب الاجل به بقیه کشورهای اروپایی وارد کننده نفت ایران.

برآوردهای انجام شده نشان می دهد این ابزارها به نحو کاملا موثر و معناداری عمل کرده در زمانی کوتاه به کمک برخی عوامل دیگر که مربوط به ایران نبوده، قیمت نفت را تا حد بی سابقه ای بالا برده است.

نتایج این طراحی راهبردی ایران را می توان اینگونه فهرست کرد:
1- رشد مستمر قیمت نفت و شکستن رکورد قیمت های سال 2008
2- افزایش درآمد نفتی ایران و کاهش اثرات کم شدن عرضه
3- بالا رفتن قیمت سوخت و کالاهای مصرفی در کشورهای غربی و مهیا شدن شرایط بحران داخلی در این کشور که عموما در آستانه انتخابات قرار دارند
4- کاهش نفت مازاد موجود در بازار
5- کاهش ارزش دلار و یورو و رشد بدهی های امریکا و اروپا